In Nederland kampen naar schatting 500.000 mensen met hartfalen, maar meer dan de helft is zich daar niet van bewust. Onderzoek in opdracht van de Hartstichting toont aan dat de kennis over deze dodelijke aandoening zorgwekkend laag is: slechts 20% weet wat hartfalen precies inhoudt.
Wat is hartfalen?
Volgens Steven Chamuleau, hoogleraar cardiologie (Amsterdam UMC), is het hart een spier die normaal zo’n 100.000 keer per dag bloed rondpompt. Bij hartfalen werkt deze pompfunctie minder goed, waardoor organen en spieren onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgen. In tegenstelling tot een hartinfarct of hartstilstand is hartfalen een chronische aandoening die zich meestal geleidelijk ontwikkelt, vaak door schade na een eerdere bloeddruk- of hartklepaandoening. De impact is enorm: dagelijks sterven er 22 Nederlanders aan Hart en vaataandoeningen.
Herken belangrijke signalen
De symptomen zijn vaak divers en atypisch, waardoor ze makkelijk over het hoofd worden gezien. De vier belangrijkste signalen zijn:
- Extreme vermoeidheid: Langdurig uitgeput zijn zonder duidelijke reden.
- Kortademigheid: Benauwdheid bij inspanning, maar ook in rust of platliggend in bed (wat vaak gepaard gaat met een prikkelhoest).
- Vocht vasthouden: Zichtbare zwellingen in benen, enkels of buik.
- Plotselinge gewichtstoename: Zwaarder worden zonder meer te eten, vaak samenhangend met nachtelijk plassen.
Daarnaast zijn er minder bekende maar wel belangrijke signaalklachten zoals concentratieproblemen, hartkloppingen, verminderde eetlust en koude ledematen.
Vaak worden al deze klachten onterecht toegeschreven aan stress, drukte en soms ook overgang. Het tijdig herkennen van de signalen kan levens redden.